Grudzień to czas żniw nie tylko dla kurierów, ale niestety także dla cyberprzestępców. Czekasz na prezenty dla bliskich, telefon wibruje, a na ekranie pojawia się komunikat: „Twoja paczka została wstrzymana z powodu niedopłaty”. Kwota jest śmieszna – zazwyczaj to 1,50 zł lub 2 zł. W ferworze przedświątecznych przygotowań łatwo odruchowo kliknąć w link, by „szybko załatwić sprawę”.

Zatrzymaj się. To klasyczny phishing, który może kosztować Cię wyczyszczenie konta bankowego do zera. W tym poradniku wyjaśnię, jak rozpoznać oszustwo w kilka sekund i co zrobić, jeśli mleko już się rozlało.

Anatomia oszustwa: Jak rozpoznać fałszywy SMS?

Przestępcy liczą na Twój pośpiech i stres. Wiadomości są tak skonstruowane, by wywołać presję czasu („paczka wróci do nadawcy”, „ostatnia szansa na odbiór”). Zanim cokolwiek zrobisz, spójrz na te trzy elementy:

1. Podejrzany link

To najważniejszy sygnał ostrzegawczy. Prawdziwe firmy kurierskie (InPost, DPD, DHL) rzadko wysyłają linki do płatności bezpośrednio w SMS-ach, a jeśli już, domeny są czytelne.

• Oszustwo: paczka-inpost-doplata.xyz, bit.ly/234, kurier-24.pl/platnosc
• Prawda: Linki powinny prowadzić do oficjalnych domen przewoźnika (np. inpost.pl).

2. Kwota niedopłaty

Złodzieje proszą o grosze (np. 1,29 zł), bo wiedzą, że taką kwotę zapłacisz bez zastanowienia, byle tylko otrzymać przesyłkę. W rzeczywistości firmy kurierskie nie wstrzymują paczek z powodu tak małych kwot w trakcie transportu – zazwyczaj takie sprawy reguluje się przy nadaniu lub odbiorze.

3. Brak polskich znaków lub błędy językowe

Choć boty są coraz lepsze, wciąż zdarzają się wiadomości typu: „Twoja paka jest w magazyn. Doplac 2 PLN”. Oficjalne komunikaty są zawsze poprawne gramatycznie.

Co się stanie, gdy klikniesz w link?

Kliknięcie w link przenosi Cię na stronę, która łudząco przypomina bramkę płatności (np. PayU, DotPay) lub stronę logowania do Twojego banku.

Jeśli wpiszesz tam swoje dane logowania, przestępcy przechwytują je w czasie rzeczywistym. Jeśli podasz dane karty płatniczej – zyskują do niej pełen dostęp. Często w tle „podpinają” Twoją kartę do cyfrowego portfela lub zlecają przelew na tysiące złotych, prosząc Cię o wpisanie kodu SMS, który rzekomo ma potwierdzić dopłatę 1 zł.

Ważne: Nigdy nie zatwierdzaj powiadomień w aplikacji bankowej ani nie wpisuj kodów SMS, jeśli nie masz 100% pewności, czego dotyczy transakcja. Czytaj dokładnie treść SMS-a z banku – tam jest napisane, jaką kwotę i komu autoryzujesz!

Kliknąłem i podałem dane – instrukcja ratunkowa

Jeśli stało się najgorsze i podałeś dane na fałszywej stronie, musisz działać błyskawicznie. Liczy się każda minuta.

1. Zadzwoń na infolinię swojego banku. Wybierz opcję natychmiastowego zastrzeżenia kart i dostępu do bankowości elektronicznej. Nie czekaj na połączenie z konsultantem na zwykłej linii – szukaj opcji „bezpieczeństwo” lub „zastrzeganie”.
2. Zmień hasła. Jeśli masz dostęp do konta (lub po odblokowaniu go przez bank), natychmiast zmień hasło logowania. Zrób to z innego urządzenia (np. komputera), niż to, na którym kliknąłeś w link, na wypadek gdyby zainstalowano na nim złośliwe oprogramowanie.
3. Wyczyść telefon. Jeśli pobrałeś jakąś aplikację ze strony oszustów („aplikacja do śledzenia paczki”), wejdź w Ustawienia > Aplikacje i odinstaluj wszystko, co podejrzane. W skrajnych przypadkach zalecane jest przywrócenie telefonu do ustawień fabrycznych (Ustawienia > System > Opcje resetowania).
4. Zgłoś sprawę na policję. Jest to niezbędne, aby bank mógł rozpocząć procedurę reklamacyjną (chargeback lub zwrot nieautoryzowanej transakcji), choć odzyskanie pieniędzy w przypadku rażącego niedbalstwa bywa trudne.

Jak bezpiecznie śledzić paczki?

Najlepszą metodą obrony jest zmiana nawyków. Zamiast klikać w linki z SMS-ów, weryfikuj status przesyłki u źródła.

• Zainstaluj oficjalną aplikację: Jeśli korzystasz z InPost, pobierz InPost Mobile. Tam zawsze zobaczysz rzeczywisty status paczki. Jeśli jest jakaś niedopłata lub problem, informacja pojawi się w aplikacji, a nie w dziwnym SMS-ie.
• Kopiuj numer przesyłki: Zamiast klikać w link, skopiuj numer paczki i wklej go ręcznie na oficjalnej stronie przewoźnika (np. dhl.com/pl).

Tip Eksperta: Czy wiesz, że możesz pomóc zwalczać oszustów? Jeśli dostaniesz podejrzanego SMS-a, nie kasuj go od razu. Użyj funkcji „Przekaż wiadomość” w swoim telefonie i wyślij go na darmowy numer 8080. Jest to numer CERT Polska (zespół reagowania na incydenty komputerowe). Dzięki Twojemu zgłoszeniu analitycy mogą szybciej zablokować fałszywą stronę i uchronić tysiące innych osób przed kradzieżą!

Podsumowanie

Fałszywe SMS-y o wstrzymanych paczkach to plaga okresu świątecznego. Pamiętaj: kurierzy nie proszą o dopłaty rzędu złotówki przez SMS, a linki z dziwnymi adresami to zawsze czerwona flaga. Zachowaj zimną krew, a status przesyłki sprawdzaj wyłącznie w oficjalnych aplikacjach.

Twój obecny smartfon nie otrzymuje już łatek bezpieczeństwa i boisz się, że system nie ostrzeże Cię przed spamem? Sprawdź, jakie bezpieczne telefony polecamy w rankingu do 2000 zł.